Wanneer de benen duidelijk in omvang toenemen, wordt vaak eerst gedacht aan onschuldige vochtophoping. Blijft de verandering echter bestaan of treden er daarnaast pijn, drukgevoeligheid, een gespannen gevoel of een verhoogde neiging tot blauwe plekken op, dan kan ook een aandoening de oorzaak zijn. Daarbij kunnen heel verschillende processen in het lichaam een rol spelen – bijvoorbeeld stoornissen in de bloed- of lymfestroom, aandoeningen van inwendige organen of veranderingen van het vetweefsel. Ook de klachten en behandelmogelijkheden verschillen daardoor. Hieronder leest u welke ziektebeelden achter dikke benen kunnen zitten, hoe ze van elkaar te onderscheiden zijn en welke behandelingen in aanmerking komen.
Wat zijn dikke benen?
De term „dikke benen“ beschrijft in eerste instantie alleen een zichtbare en/of voelbare toename van de omvang van de benen. Dit kan de volledige benen betreffen of vooral zichtbaar zijn aan de bovenbenen, onderbenen of enkels. Bij sommige mensen zwellen de benen pas in de loop van de dag op, bij anderen blijft de verandering voortdurend aanwezig.
Hoe de klachten precies tot uiting komen, kan al eerste aanwijzingen geven voor de mogelijke oorzaak. Zo speelt onder andere een rol of beide benen in gelijke mate betroffen zijn of slechts één been verandert. Ook is relevant of de zwelling bijvoorbeeld gepaard gaat met pijn, een gespannen gevoel of drukgevoeligheid.
Welke aandoeningen kunnen achter dikke benen zitten?
Om vocht in het lichaam goed te verdelen en weer uit het weefsel af te voeren, moeten verschillende systemen samenwerken. Daarbij horen vooral de bloedsomloop en het lymfesysteem. Ook de structuur en verdeling van het vetweefsel beïnvloeden de vorm en omvang van de benen.
Raakt een van deze systemen uit balans of is er sprake van een aandoening van het weefsel, dan kan dit aan de benen merkbaar worden.
Tot de ziektebeelden die met dikke benen gepaard kunnen gaan, behoren:
Veneuze aandoeningen
Een veelvoorkomende oorzaak van gezwollen benen is chronische veneuze insufficiëntie. Wanneer de kleppen in de aderen niet meer volledig sluiten, kan een deel van het bloed in de beenaders terugzakken. Daardoor stijgt de druk in de bloedvaten, waardoor meer vocht uit de haarvaten – de kleinste bloedvaten van het lichaam – in het omliggende weefsel terechtkomt. Als dit vocht niet voldoende via het lymfesysteem kan worden afgevoerd, ontstaan zogenoemde oedemen, dus zwellingen door vochtophoping.
Deze treden meestal op aan de onderbenen en enkels. Daarnaast kunnen een zwaar of gespannen gevoel en spataderen voorkomen. Bij langer bestaande veneuze insufficiëntie kunnen ook huidveranderingen ontstaan, zoals bruinachtige tot roodblauwe verkleuringen, droge of geïrriteerde huid en verhardingen van het weefsel. In vergevorderde gevallen kunnen ook slecht genezende wonden aan het onderbeen ontstaan.
Treedt een zwelling daarentegen plotseling en slechts aan één been op, vooral samen met pijn, warmte of roodheid, dan is ook een diepe veneuze trombose mogelijk. Omdat dit een medische spoedsituatie is, moet u dergelijke symptomen direct medisch laten beoordelen.
De behandeling van veneuze aandoeningen hangt af van de exacte diagnose en kan onder andere compressie en regelmatige beweging omvatten. Bij uitgesproken spataderen komen afhankelijk van de bevindingen ook behandelingen zoals scleroseren, laser- of radiofrequentietherapie en operatieve ingrepen in aanmerking.
Aandoeningen van hart, nieren of lever
Ook aandoeningen van inwendige organen kunnen ertoe leiden dat vocht zich in het weefsel van de benen ophoopt. Bij hartfalen kan het hart het bloed niet meer voldoende verder pompen, waardoor het zich in de veneuze circulatie opstuwt en de druk in de bloedvaten stijgt. Typisch zijn meestal beiderzijdse oedemen aan voeten en onderbenen. Afhankelijk van de ernst kunnen daarnaast kortademigheid of een verminderde lichamelijke belastbaarheid optreden.
Ook bij bepaalde nierziekten kan de vochtbalans verstoord zijn, bijvoorbeeld wanneer water en zouten niet meer voldoende worden uitgescheiden of er meer eiwit via de urine verloren gaat. Bij ernstige leverziekten kan de vorming van belangrijke bloedeiwitten worden beïnvloed, waardoor vocht makkelijker vanuit de bloedvaten in het weefsel terechtkomt.
De verdere behandeling richt zich vervolgens op de betreffende bevindingen, bijvoorbeeld met vochtafdrijvende medicatie, aanpassing van hartmedicatie of behandeling van de onderliggende nier- of leveraandoening.
Lymfoedeem
Het lymfesysteem voert overtollig weefselvocht, eiwitten en andere stoffen uit het weefsel af en brengt ze terug naar de bloedsomloop. Is deze afvoer verstoord, dan hoopt zich steeds meer vocht op in het weefsel en zwelt het aangedane been op. Een lymfoedeem kan aangeboren zijn of bijvoorbeeld ontstaan na operaties, verwondingen of beschadiging van de lymfebanen.
Typisch begint de zwelling aan de voet of enkel en kan deze zich in het verdere verloop via het onderbeen tot aan het bovenbeen uitbreiden. Anders dan bij lipoedeem kunnen daarbij ook voet en tenen betroffen zijn. In het begin voelt het weefsel vaak zacht of deegachtig aan en kan de zwelling door hoogleggen nog afnemen. Bij langer bestaand lymfoedeem kan het bindweefsel steeds meer verharden, waardoor de verandering blijvend aanwezig blijft.
De behandeling is erop gericht de lymfeafvoer te ondersteunen en de zwelling te verminderen. De basis is de zogenoemde complexe fysische ontstuwingstherapie. Daartoe behoren vooral compressie, beweging, manuele lymfedrainage en zorgvuldige huidverzorging.
Lipoedeem
Bij een lipoedeem gaat het om een chronische aandoening waarbij het onderhuidse vetweefsel aan de ledematen duidelijk en meestal symmetrisch toeneemt. Vooral heupen, boven- en onderbenen zijn betroffen, soms ook de armen. Typisch is dat de vetverdeling niet past bij de overige lichaamsverhoudingen en dat voeten en handen uitgespaard blijven.
Naast de zichtbare volumetoename horen klachten zoals druk- en aanrakingspijn, een zwaar gevoel en een uitgesproken neiging tot blauwe plekken bij het ziektebeeld. Juist deze klachten helpen om een lipoedeem te onderscheiden van alleen een sterkere vetverdeling aan de benen.
Voor de conservatieve behandeling kunnen vooral compressie en beweging worden ingezet. Afhankelijk van de bevindingen kunnen aanvullende maatregelen worden toegevoegd. Blijven relevante klachten bestaan, dan kan een liposuctie in aanmerking komen. De vetverwijdering bij lipoedeem bieden wij aan bij Acura Medisch Centrum.
Dikke benen door lipoedeem behandelen: hoe kan een liposuctie helpen?
Terwijl conservatieve maatregelen zoals compressie en beweging vooral bedoeld zijn om de klachten van een lipoedeem te verlichten, kan met een liposuctie het ziekelijk vermeerderde onderhuidse vetweefsel direct worden verminderd. De vetverwijdering dient daarbij niet om af te vallen, maar voor de behandeling van de door lipoedeem aangedane lichaamsgebieden.
Doelen van liposuctie bij lipoedeem zijn:
- vermindering van het ziekelijk vermeerderde vetweefsel
- vermindering van pijn en drukgevoeligheid
- verbetering van mobiliteit en lichamelijke belastbaarheid
- vermindering van de omvang van de aangedane lichaamsgebieden
- langdurige ontlasting in het dagelijks leven
In ons Acura Medisch Centrum in Weert zijn wij gespecialiseerd in liposuctie bij lipoedeem. Daarbij wordt de VASER-methode toegepast. Eerst maken wij het vetweefsel los met behulp van ultrasone energie en zuigen het vervolgens via fijne canules af. Daarbij letten wij op een werkwijze die het omliggende weefsel en de lymfevaten zo veel mogelijk ontziet.
Afhankelijk van de ernst van het lipoedeem en de grootte van de aangedane gebieden kunnen meerdere behandelsessies nodig zijn. Na de ingreep moet u gedurende een bepaalde periode compressiekleding dragen om het herstel te ondersteunen.
Vanaf welk stadium van lipoedeem is een liposuctie zinvol?
Afhankelijk van de gebruikte indeling wordt lipoedeem in verschillende stadia verdeeld. De stadia I tot IV beschrijven daarbij vooral hoe sterk het vetweefsel en de lichaamsvorm zichtbaar zijn veranderd. Ze zeggen echter niet betrouwbaar hoe sterk de klachten zijn. Zo kunnen mensen met een minder duidelijke zichtbare vorm al aanzienlijke pijn hebben, terwijl de klachten bij een uitgesprokener beeld individueel heel anders kunnen zijn.
Of een liposuctie zinvol is, wordt daarom niet alleen op basis van het stadium beslist. Doorslaggevend zijn veel meer de daadwerkelijke klachten en de individuele lijdensdruk. Een operatieve behandeling kan in aanmerking komen wanneer pijn ondanks conservatieve therapie blijft bestaan of wanneer het lipoedeem leidt tot beperkingen in de mobiliteit en andere lichamelijke klachten. Ook mogelijke bijkomende aandoeningen en het lichaamsgewicht worden in de beoordeling meegenomen.
In principe kan een liposuctie daarmee in alle stadia van het lipoedeem een behandelmogelijkheid zijn. In Nederland wordt liposuctie voor de behandeling van lipoedeem momenteel niet vanuit de basisverzekering vergoed. Volgens de beoordeling van Zorginstituut Nederland voldoet de behandeling momenteel niet aan de voorwaarden voor opname in het basispakket. Of er mogelijk andere vergoedingsmogelijkheden bestaan, kunt u het beste vóór de behandeling direct met uw zorgverzekeraar bespreken.
Dikke benen door lipoedeem behandelen: vetverwijdering bij uw experts in Weert
Wanneer bij u een lipoedeem is vastgesteld en u zich wilt informeren over de mogelijkheden van een operatieve behandeling, adviseren wij u graag persoonlijk bij Acura Medisch Centrum in Weert. Onze kliniek ligt centraal in Limburg en is vanuit veel regio’s in Nederland goed bereikbaar.
Bij de vetverwijdering bij lipoedeem staat niet alleen de verandering van de beenvorm centraal. Het doel is om het ziekelijk vermeerderde vetweefsel te verminderen en daarmee klachten zoals pijn, drukgevoeligheid en beperkingen in het dagelijks leven te verlichten.
Maak gerust een afspraak voor een consult bij Acura Medisch Centrum in Weert en laat u persoonlijk adviseren over de mogelijkheden van liposuctie bij lipoedeem.
© Svetlana | stock.adobe.com